Haber Odak

ABD’yi Korku Sardı! Dolar Bitiyor Mu?

ABD’yi Korku Sardı! Dolar Bitiyor Mu?
193 views
12 Aralık 2019 - 23:06

Batı’nın Çin ve Rusya’yı kuşatma çabaları söz konusu iki gücün birbirine yakınlaşmasına neden oldu. Bu yakınlaşma özellikle ekonomik alanda dikkat çekerken son yıllarda güvenlik alanındaki ilişkilerin de gelişmesi iki güce dair “tehdit” algısının artmaya başladığının bir göstergesi olarak okunabilir. Tek kutuplu düzenin sona ermesiyle başlayan huzursuzluk ve bunun neden olduğu tedirginlik, Çin ve Rusya ilişkilerini “detaylandırmanın” yolunu açmış gibi görünüyor.

 

Çin ve Rusya ilişkilerinin çok kutuplu bir küresel düzen amacı bağlamında derinleştiği ve ABD’yi sistemik açıdan endişelendirdiği ifade edilebilir. Ayrıca güvenlik temelinde gelişen ve çeşitlenen ilişkilerin söz konusu kapsamlı stratejik ortaklığı “tedirgin bir ittifak” inşasına yönlendirebileceğini ileri sürülebilir. Bu aynı zamanda çok-kutuplu bir küresel düzen inşasına yönelik tahayyülü de içerisinde barındırmaktadır. Bu noktada Çin-Rusya ilişkilerinin uluslararası sisteme yönelik etkilerini keşif gücü yüksek bir dizi savdan oluşan İnşacı (Constructivist) yaklaşım içerisinde ele almak isabetli olacak.

İnşacı yaklaşım materyal yapılar kadar normatif yapıların da uluslararası sistemde önemli bir rol oynadığını ve kimliğin siyasi pratikleri şekillendirdiğini öne sürerek bize kullanışlı bir analitik çerçeve sunmaktadır. İnşacı yaklaşım içerisinde Alexander Wendt’in “Uluslararası İlişkilerin Sosyal Teorisi” (Social Theory of International Relations) isimli hacimli eseri ve sistemik inşacı yaklaşımı, Çin-Rusya ilişkilerini sistemik açıdan anlamak için önemli ipuçlarını sunuyor. Wendt’in iddiası, uluslararası siyasette güç bağlamında çıkarların dağılımının ve çıkarların içeriğinin büyük oranda düşünceler tarafından meydana getirildiği yönünde. Wendt, kimliklerin, çıkarları belirlediğini ileri sürüyor. Bu kavramsal teorik çaba, siyasi söylem ve pratiklerin analizine yönlenmekte ve kaba bir güç tanımlamasının ötesine geçerek güç kavramına bütüncül (holistic) bir nitelik kazandırmaktadır.

ŞANGHAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ

Çin ve Rusya’nın uluslararası sistem içerisindeki söylem ve pratikleri bu bağlamda bir analize tabi tutulabilir. Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) ve Asya Altyapı Yatırım Bankası gibi kurumsal çabaları inşacı bir perspektife oturtabiliriz. Bu kurumsal çabaların aslında çok kutupluluğa yönelik bir tahayyülün ya da düşüncelerin ürünü olduğunu söylemek çok iddialı olmayacaktır. İki ülkenin her ne kadar kendine özgü bir tecrübesi olsa da tarihsel seyrinin benzer bir normatif düzlem üzerinde vuku bulduğunu söylemek mümkün. Çin’in kuruluş döneminde SSCB üzerinden bir modellemeye gitmesi de bunun bir göstergesi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Helsinki Zirvesi sonrası düzenlenen basın toplantısında ABD Başkanı Donald Trump’a hediye ettiği futbol topunda çip bulunduğu iddia edilmişti

İki ülkenin Soğuk Savaş’ın keskin cepheler oluşturduğu bir ortamda birbirlerine yanaşması ideolojik açıdan normal karşılanabilir. Ancak Çin ve Rusya ilişkileri 1953 yılında SSCB’de Stalin’in ölmesi ve Kruşçev’in başa gelmesiyle bozulmaya başlamıştır. Kruşçev’in Stalin karşıtı politikalar gütmesi ve ABD ile yakınlaşma arayışı Mao tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Mao’ya göre Stalin’in mirası saldırı altındadır. Bu noktada başlayan ayrışma daha sonra yaşanan sınır çatışmaları ile derinleşmiş ve 1970’li yıllarda Kissinger’ın öncülük ettiği ABD-Çin yakınlaşması Çin-SSCB ilişkilerini germiştir.

RUSYA ÇİN İLİŞKİLERİNDE YENİ DÖNEMİN BAŞLANGICI

Soğuk Savaş’ın sona ermesinin ardından tek-kutuplu uluslararası sistemin ortaya çıkması ve daha sonra Çin’in ekonomik alanda ivmelenerek küresel politikanın ağırlık merkezinin Asya’ya kaymasıyla beraber Rusya, önceliklerini yeniden değerlendirmiştir. Yeni dönemde Çin-Rusya ilişkilerinin güçlü bir şekilde ortaya çıkmasını, 1996 yılında ilişkilerin “stratejik ortaklık” seviyesine çıkarıldığının ilan edilmesine kadar götürmek mümkün. Putin ve Şi Cinping dönemiyle beraber ilişkilerde yeni ve büyük bir aşama kaydedilmiştir.

EN ÇOK KAZANANLAR
    EN ÇOK KAYBEDENLER
      EN ÇOK İŞLEM GÖRENLER
        BUGÜN 1000TL NE OLDU?
        • -

          BORSA

        • -

          DOLAR

        • -

          EURO

        • -

          ALTIN

        KUR ÇEVİRİCİ

        Para Birimi

        Çevrilecek Para Birimini Seçin

        Sitemizde yayınlanan tüm hakları Haberodak.com'a aittir. İzinsiz kopyalanamaz veya alıntılanamaz. İnstagram Kullanıcı adları